EN

İGAM Raporu No: 259 (23 Eylül 2026) |BM 81. Genel Kurulu, Suriye Diplomasisi ve Akdeniz'de Göç Krizi

23.09.2026

İGAM RAPORU
İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi
No: 259 | 23.09.2026

 

Bu rapor, 22-23 Eylül 2026 tarihi itibarıyla öne çıkan güncel gelişmeleri kapsamaktadır. Haberler; BM 81. Genel Kurulu'nun açılışı ve liderlerin konuşmaları, Suriye'nin BM diplomasisi ve ikili temasları, İsrail'in Suriye'ye yönelik ihlalleri ve bölgesel tepkiler ile Tunus'ta göçmenlerin durumu başlıkları altında kategorik olarak aşağıda özetlenmektedir.

 

BM 81. GENEL KURULU: AÇILIŞ VE LİDERLERİN KONUŞMALARI

 

BM Genel Kurulu 81. Kez Toplandı: Guterres'ten Veda Konuşması

 

BM Genel Kurulu'nun 81. Oturumu New York'ta dünya liderlerinin katılımıyla başladı. Görev süresi bu yıl sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, son kez Genel Kurul'a hitap ederek 10 yıllık görev süresi boyunca Gazze'de "hiçbir şeye benzemeyen bir katliam ve yıkım" yaşandığını, Filistin'de iki devletli çözümün yok olmasına izin verilmemesi gerektiğini belirtti. "Dünyamızdaki fay hatları genişliyor, çatlaklar kanyonlara dönüştü" diyen Guterres, son 10 yılda sivillerin hedef alındığını, açlığın silah olarak kullanıldığını, insani yardım çalışanlarının öldürüldüğünü ve uluslararası hukukun bir kenara atıldığını vurguladı. İşgal altındaki Batı Şeria'da şiddet ve yerleşim genişlemelerinin etnik temizlik tehlikesi ortaya çıkardığını belirten Guterres, BM Güvenlik Konseyi'nin günümüz dünyasını yansıtacak şekilde reforme edilmesi gerektiğini, Afrika'nın Konsey'de daimi koltuğunun bulunmamasının "adaletsiz ve savunulamaz" olduğunu kaydetti; iklim krizi ve yapay zeka konularına da değinerek "katil robotların geleceğimizde yeri olmamalı" dedi.

BM 81. Genel Kurulu Başkanı ve Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman ise BM'nin en büyük başarısının Üçüncü Dünya Savaşı felaketini önlemek olduğunu belirterek, güvenin "alınan kararlar, yerine getirilen vaatler ve sağlanan sonuçlar doğrultusunda kazanılacağını" bildirdi. Filistin sorununun on yıllardır çözümsüz sürdüğünü, Sudan, Gazze, Ukrayna ve Myanmar'da savaşların devam ettiğini hatırlatan Rahman, BM Güvenlik Konseyi'nin reforme edilmesi ve Afrika'nın temsil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/guterres-gorev-surem-boyunca-gazzede-hicbir-seye-benzemeyen-bir-katliam-ve-yikim-yasandi/4064546


 

Cumhurbaşkanı Erdoğan BM Genel Kurulu'nda Konuştu: "Haksızlık Karşısında Susmayız"

 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu'na hitabında, "Biz, gerekirse sıkıntı çekeriz, gerekirse bedel öderiz, ama haksızlık karşısında susmayız, zulme asla rıza göstermeyiz" dedi. Geride bırakılan 12 ayın 60'ı aşkın çatışmayla son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri olduğunu belirten Erdoğan, Gazze'den Ukrayna'ya, Myanmar'dan İran'a 250 bin insanın hayatını kaybettiğini; yalnızca Gazze'de son 3 yılda çoğu çocuk ve kadın 74 bin kişinin İsrail'in saldırılarında öldüğünü kaydetti. Gazze'nin "dünyanın en büyük çocuk kabristanı" ve "en yüksek çocuk ampute oranına sahip bölge" olduğunu vurgulayan Erdoğan, ateşkes sonrasında bile 1.500'ü aşkın Gazzelinin katledildiğini, UNRWA'nın yok edilmek istendiğini belirtti. Güvenlik Konseyi'nin "Dünya 5'ten büyüktür" ilkesine göre mutlaka reforme edilmesi gerektiğini yineleyen Erdoğan, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti'nin kurulacağı günleri göreceklerini ifade etti.

Konuşmasında Suriye'ye özel yer ayıran Erdoğan şunları söyledi: "Suriye'nin 14 yıllık zulmün ardından 8 Aralık Devrimi ile yeni bir yola girdiğini, Cumhurbaşkanı Şara'nın liderliğinde Suriye'nin her türlü iç ve dış tahrike rağmen güvenli, huzurlu bir ülke olma hedefine doğru ilerlediğini görüyoruz. Bu yolculuklarında kardeş Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğiz." Erdoğan ayrıca bölgesel sahiplenme anlayışıyla Pakistan ve Suudi Arabistan'la kurulan Savunma İttifakı'na, Irak'la Kalkınma Yolu Projesi işbirliğine, Rusya-Ukrayna savaşının Ukrayna'nın toprak bütünlüğü sağlanarak sona ermesi arzusuna ve KKTC'nin tanınması çağrısına değindi. İslam düşmanlığı, başörtüsü yasakları, yabancı karşıtlığı ve dezenformasyonu "zehirli akımlar" olarak niteleyen Erdoğan, kasımda Antalya'da ev sahipliği yapacakları COP31 Zirvesi'ne ve Dr. Mehmet Mehdi Eker'in FAO Genel Direktörlüğü adaylığına destek istedi.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-gerekirse-bedel-oderiz-ama-haksizlik-karsisinda-susmayiz-zulme-asla-riza-gostermeyiz/4064506

 

SURİYE'NİN BM DİPLOMASİSİ VE İKİLİ TEMASLARI

 

Cumhurbaşkanı El-Şara, BM Marjında Macron ve ABD Temsilcisi Barrack ile Görüştü

 

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, BM Genel Kurulu marjında bir dizi üst düzey temas gerçekleştirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi, bölgesel ve uluslararası gelişmeler ile ortak ilgi alanına giren konular ele alındı. Macron, Genel Kurul konuşmasında Fransa'nın BM Şartı'na ve çok taraflı sisteme bağlılığını yineleyerek Güvenlik Konseyi'nin reforme edilmesi ve Afrika'dan yeni üyelere alan açılması gerektiğini savunmuş; Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının öncelik taşıdığını, Gazze'deki insani durumun ve Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetinin utanç verici olduğunu belirtmişti.

El-Şara ayrıca ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Thomas Barrack ile Dışişleri Bakanı Esad Hasan El-Şeybani'nin katılımıyla bir araya geldi. Cumhurbaşkanı El-Şara, Dışişleri Bakanı El-Şeybani, Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raed El-Salih ile yetkililerden oluşan heyetin başkanlığında BM 81. Genel Kurulu çalışmalarına katılıyor.

Kaynak: SANA – 23.09.2026
https://sana.sy/tr/politics/2324490/
https://sana.sy/tr/presidency/2324493/


 

Bakan Fidan, Türkiye-Suriye-Suudi Arabistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısına Ev Sahipliği Yaptı

 

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BM 81. Genel Kurulu marjında Türkiye-Suriye-Suudi Arabistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı'na New York'taki Türkevi'nde ev sahipliği yaptı. Fidan ayrıca Genel Kurul kapsamında düzenlenen "Gelecek Yol: New York Deklarasyonu ve 20 Maddelik Kapsamlı Barış Planı'ndan Bir Yıl Sonra" konulu toplantıya katıldı.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/bakan-fidan-turkiye-suriye-suudi-arabistan-disisleri-bakanlari-toplantisina-ev-sahipligi-yapti/4065768

 

İSRAİL'İN SURİYE'YE YÖNELİK İHLALLERİ VE BÖLGESEL TEPKİLER

 

Filistin Topraklarını Gasbeden 14 İsrailli, Yasa Dışı Yerleşim Kurmak İstedikleri Suriye'ye Sızdı

 

Suriye'nin güneyinde toprak gasbı ve yasa dışı yerleşim talep eden "Bashan Öncüleri"ne mensup 14 İsraillinin Suriye'ye sızdığı belirtildi. The Times of Israel'in haberine göre, İsrail işgali altındaki Suriye toprağı Golan Tepeleri'ne gelen grup sınırı aşarak Suriye'nin güneyine girdi. İsrail ordusundan yapılan açıklamada, sızan grubun yakalandığı ve İsrail polisine teslim edildiği, ordunun Suriye'deki "faaliyetlerine engel teşkil eden ve güçlerinin güvenliğini tehlikeye atan" bu olayı kınadığı bildirildi. Golan Tepeleri ve güney Suriye'nin Tevrat'taki adından esinlenerek kendilerine "Bashan Öncüleri" adını veren grubun, Yahudi yerleşimleri kurulması çağrısıyla sık sık Suriye'ye girdiği; İsrail'in aşırı sağcı hükümetinin bazı mensuplarının açık desteğini alan grup hakkında bugüne kadar herhangi bir cezai yaptırımda bulunulmadığı kaydedildi.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-topraklarini-gasbeden-14-israilli-yasa-disi-yerlesim-kurmak-istedikleri-suriye-ye-sizdi/4065252


 

Katar Emiri: İsrail Saldırganlığı Genişledi ve Suriye Dahil Bölge Güvenliğini Tehdit Ediyor

 

Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, BM 81. Genel Kurulu'ndaki konuşmasında Gazze'den sonra İsrail saldırganlığının komşu ülkeleri de etkileyecek şekilde genişlediğini ve Suriye dahil bölgenin güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Orta Doğu'nun en tehlikeli dönemlerden birinden geçtiğini belirten Şeyh Temim, anlaşmazlıkları çözmenin en doğru yolunun diyalog ve müzakere olduğunu vurguladı. "Gazze'de yaşananlar bir soykırımdır ve tüm insanlığın alnında bir utanç lekesi olarak kalacak" diyen Şeyh Temim, İsrailli yöneticilerin Gazze halkını zorla yerinden etmeyi "en uygun çözüm" olarak dillendirdiklerine dikkat çekti. İsrail'in Lübnan'daki anlaşmaya uymadığını ilan ettiğini ve "vesayet mantığına göre hareket etmekte ısrar ettiğini" belirten Emir, İsrail'e taahhütlerini yerine getirme, Gazze'den çekilerek saldırı ve ablukaya son verme çağrısı yaptı; Lübnan'ın egemenliğine, Yemen'de kapsamlı siyasi mutabakat ve Libya'daki mutabakat çabalarına desteklerini yineledi.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/katar-emiri-israil-saldirganligi-genisledi-ve-suriye-dahil-bolge-guvenligini-tehdit-ediyor/4065251

 

AKDENİZ'DE GÖÇ VE İNSANİ DURUM

 

Göçmenler ve STK'lar Tunus'ta "İnsanlık Dışı" Muamele İddiasında Bulundu, "Gönüllü" Dönüşler Artıyor

 

İnsani yardım ve hak örgütleri, Tunus'ta mahsur kalan göçmen ve mültecilerin fiilen iradeleri dışında ülkeden çıkmaya zorlandığını, bunun kağıt üzerinde "gönüllü dönüş" olarak görünse de artan biçimde sorgulandığını belirtiyor. IOM'a göre 2026 başından ağustosa kadar 4.000'den fazla göçmen kuruluşun yardımıyla ülkesine döndü; sayısız göçmen ise ücretsiz dönüş için IOM'un gönüllü dönüş programına kaydoldu, ancak genel havanın Tunus'tan itilme yönünde olduğu vurgulanıyor. Göçmen destek grupları, hükümetin siyasi baskısı ve toplumdaki ırkçı tutumların birleşmesiyle yabancıların zımnen ülkeyi terk etmeye zorlandığını, gönüllü dönüşün bir baskı aracı olarak kullanıldığını ifade ediyor. Cumhurbaşkanı Kais Saied'in 2023'te "düzensiz göçmen sürülerinin" ülkeye demografik tehdit oluşturduğu yönündeki açıklamasının ardından özellikle Sahra altı Afrikalıların ayrımcılık ve şiddetle karşılaştığı belirtiliyor.

Ayrıca Tunus hükümetinin doğrudan yürüttüğü, işleyişi hakkında çok az bilgi bulunan bir dönüş programının olduğu; göçmenlerin Sfax yakınlarındaki büyük bir "dönüş merkezinde" aylarca kötü koşullarda tutulduğuna dair raporlar aktarılıyor. AFP'ye konuşan bir kaynağın programı "açıkça sınır dışı" olarak nitelendirdiği, resmi bilgi eksikliğinin endişe verici olduğu belirtiliyor. Bazı kaynakların göçmenlerin yanlış ülkeye gönderildiğine ve bunun kasıtlı bir geri itme stratejisi olabileceğine dikkat çektiği; BM'nin temmuzda Tunus-Libya sınırında "kitlesel gözaltı, sınır dışı ve insan ticareti sistemine" ilişkin endişelerini dile getirdiği kaydedildi. Tunus makamlarının 2024'te UNHCR'yi faaliyetten men ederek binlerce mültecinin yardıma erişimini engellediği, hak örgütlerinin Saied yönetiminde giderek zorlaşan koşullar altında çalıştığı aktarıldı.

Kaynak: InfoMigrants – 23.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73775/migrants-and-ngos-allege-inhumane-treatment-in-tunisia

═══════════════════════════════════

İGAM, iltica ve göç alanındaki güncel gelişmeleri takip ederek kamuoyunu bilgilendirmeye devam etmektedir.

 

İGAM REPORT
Research Centre on Asylum and Migration
No: 259 | 23.09.2026

 

This report covers the prominent current developments as of 22-23 September 2026. The news items are summarized below in thematic categories: the opening of the 81st UN General Assembly and leaders' speeches, Syria's UN diplomacy and bilateral contacts, Israel's violations against Syria and regional reactions, and the situation of migrants in Tunisia.

 

81st UN GENERAL ASSEMBLY: OPENING AND LEADERS' SPEECHES

 

UN General Assembly Convenes for the 81st Time: Farewell Speech from Guterres

 

The 81st Session of the UN General Assembly began in New York with the participation of world leaders. UN Secretary-General Antonio Guterres, whose term ends this year, addressed the General Assembly for the last time, stating that over his 10-year term there was "a massacre and destruction unlike anything" in Gaza, and that the two-state solution in Palestine must not be allowed to vanish. Saying "The fault lines in our world are widening; the cracks have turned into canyons," Guterres emphasized that over the past 10 years civilians have been targeted, hunger has been used as a weapon, aid workers have been killed, and international law has been cast aside. Stating that violence and settlement expansion in the occupied West Bank raise the danger of ethnic cleansing, Guterres noted that the UN Security Council must be reformed to reflect today's world, and that Africa's lack of a permanent seat on the Council is "unjust and indefensible"; touching also on the climate crisis and artificial intelligence, he said "killer robots must have no place in our future."

President of the 81st UN General Assembly and Bangladeshi Foreign Minister Khalilur Rahman, for his part, stated that the UN's greatest achievement is preventing the catastrophe of a Third World War, noting that trust "will be earned through the decisions taken, the promises kept, and the results delivered." Recalling that the Palestinian issue has remained unresolved for decades and that wars continue in Sudan, Gaza, Ukraine, and Myanmar, Rahman emphasized that the UN Security Council must be reformed and Africa represented.

Source: Anadolu Agency – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/guterres-gorev-surem-boyunca-gazzede-hicbir-seye-benzemeyen-bir-katliam-ve-yikim-yasandi/4064546


 

President Erdoğan Speaks at the UN General Assembly: "We Will Not Stay Silent in the Face of Injustice"

 

President Recep Tayyip Erdoğan, in his address to the 81st UN General Assembly, said, "We will endure hardship if necessary, we will pay a price if necessary, but we will not stay silent in the face of injustice; we will never consent to oppression." Stating that the past 12 months, with more than 60 conflicts, went down as one of the bloodiest periods in the last 30 years, Erdoğan noted that 250,000 people lost their lives from Gaza to Ukraine, from Myanmar to Iran; and that in Gaza alone over the past 3 years, 74,000 people, most of them children and women, died in Israel's attacks. Emphasizing that Gaza is "the world's largest children's cemetery" and "the region with the highest rate of child amputees," Erdoğan stated that even after the ceasefire more than 1,500 Gazans were killed, and that UNRWA is being targeted for elimination. Reiterating that the Security Council must be reformed according to the principle "The world is bigger than five," Erdoğan expressed that they would see the days when an independent State of Palestine with East Jerusalem as its capital is established within the 1967 borders.

Dedicating a special place to Syria in his speech, Erdoğan said: "We see that Syria has entered a new path with the 8 December Revolution after 14 years of oppression, and that under the leadership of President al-Sharaa, Syria is advancing toward its goal of becoming a safe, peaceful country despite all kinds of internal and external provocations. We will continue to stand by the brotherly Syrian people on this journey." Erdoğan also touched on the Defense Alliance established with Pakistan and Saudi Arabia through the understanding of regional ownership, cooperation with Iraq on the Development Road Project, the desire for the Russia-Ukraine war to end with Ukraine's territorial integrity ensured, and the call for recognition of the TRNC. Describing Islamophobia, headscarf bans, xenophobia, and disinformation as "toxic currents," Erdoğan sought support for the COP31 Summit they will host in Antalya in November and for Dr. Mehmet Mehdi Eker's candidacy for FAO Director-General.

Source: Anadolu Agency – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-gerekirse-bedel-oderiz-ama-haksizlik-karsisinda-susmayiz-zulme-asla-riza-gostermeyiz/4064506

 

SYRIA'S UN DIPLOMACY AND BILATERAL CONTACTS

 

President al-Sharaa Meets with Macron and US Envoy Barrack on the UN Margins

 

Syrian President Ahmed al-Sharaa held a series of high-level contacts on the margins of the UN General Assembly. In his meeting with French President Emmanuel Macron, the development of relations between the two countries, regional and international developments, and issues of common interest were addressed. Macron, in his General Assembly speech, had reiterated France's commitment to the UN Charter and the multilateral system, arguing that the Security Council must be reformed and space opened for new members from Africa; he had stated that the reopening of the Strait of Hormuz is a priority and that the humanitarian situation in Gaza and settler violence in the West Bank are shameful.

Al-Sharaa also met with US Special Envoy for Syria and Iraq Thomas Barrack, with the participation of Foreign Minister Asaad Hasan al-Shaibani. President al-Sharaa is participating in the work of the 81st UN General Assembly at the head of a delegation consisting of Foreign Minister al-Shaibani, Minister of Emergency and Disaster Management Raed al-Salih, and officials.

Source: SANA – 23.09.2026
https://sana.sy/tr/politics/2324490/
https://sana.sy/tr/presidency/2324493/


 

Minister Fidan Hosts the Turkey-Syria-Saudi Arabia Trilateral Foreign Ministers' Meeting

 

Foreign Minister Hakan Fidan hosted the Turkey-Syria-Saudi Arabia Trilateral Foreign Ministers' Meeting at the Turkish House in New York on the margins of the 81st UN General Assembly. Fidan also participated in the meeting titled "The Way Forward: One Year After the New York Declaration and the 20-Point Comprehensive Peace Plan," held as part of the General Assembly.

Source: Anadolu Agency – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/bakan-fidan-turkiye-suriye-suudi-arabistan-disisleri-bakanlari-toplantisina-ev-sahipligi-yapti/4065768

 

ISRAEL'S VIOLATIONS AGAINST SYRIA AND REGIONAL REACTIONS

 

14 Israelis Who Usurp Palestinian Land Infiltrate Syria Where They Sought to Establish an Illegal Settlement

 

It was reported that 14 Israelis belonging to the "Pioneers of Bashan," who demand land usurpation and illegal settlement in southern Syria, infiltrated Syria. According to The Times of Israel, the group—which came to the Golan Heights, Syrian territory under Israeli occupation—crossed the border into southern Syria. In a statement from the Israeli army, it was reported that the infiltrating group was captured and handed over to the Israeli police, and that the army condemned the incident, which "obstructs its activities in Syria and endangers the safety of its forces." It was noted that the group—which calls itself the "Pioneers of Bashan," inspired by the biblical name of the Golan Heights and southern Syria—frequently enters Syria calling for the establishment of Jewish settlements; and that no criminal sanctions have been taken to date against the group, which receives the open support of some members of Israel's far-right government.

Source: Anadolu Agency – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-topraklarini-gasbeden-14-israilli-yasa-disi-yerlesim-kurmak-istedikleri-suriye-ye-sizdi/4065252


 

Qatari Emir: Israeli Aggression Has Expanded and Threatens Regional Security, Including Syria

 

Qatari Emir Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, in his speech at the 81st UN General Assembly, said that after Gaza, Israeli aggression has expanded to affect neighboring countries and threatens the security of the region, including Syria. Stating that the Middle East is passing through one of its most dangerous periods, Sheikh Tamim emphasized that the most correct way to resolve disputes is dialogue and negotiation. Saying "What is happening in Gaza is genocide and will remain a stain of shame on the forehead of all humanity," Sheikh Tamim drew attention to the fact that Israeli officials now openly voice the forced displacement of Gaza's people as "the most appropriate solution." Stating that Israel declares it does not abide by the agreement in Lebanon and "insists on acting according to a logic of tutelage," the Emir called on Israel to fulfill its commitments and end its attacks and blockade by withdrawing from Gaza; he reiterated support for Lebanon's sovereignty, a comprehensive political settlement in Yemen, and the settlement efforts in Libya.

Source: Anadolu Agency – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/katar-emiri-israil-saldirganligi-genisledi-ve-suriye-dahil-bolge-guvenligini-tehdit-ediyor/4065251

 

MIGRATION AND THE HUMANITARIAN SITUATION IN THE MEDITERRANEAN

 

Migrants and NGOs Allege "Inhumane" Treatment in Tunisia, "Voluntary" Returns on the Rise

 

Humanitarian and rights groups note that migrants and refugees stranded in Tunisia are effectively being pushed out of the country against their will, and that although this appears on paper to be a "voluntary return," it is increasingly being called into question. According to the IOM, more than 4,000 migrants returned to their countries with the organization's help from the beginning of 2026 to August; countless migrants have registered with the IOM's voluntary return program for a free return, but it is emphasized that the overall mood is one of being pushed out of Tunisia. Migrant support groups state that foreigners are tacitly being forced to leave the country, with voluntary return being used as leverage, as the government's political pressure and racist attitudes in society converge. It is noted that following President Kais Saied's 2023 statement that "hordes of illegal migrants" pose a demographic threat to the country, sub-Saharan Africans in particular face discrimination and violence.

It is also conveyed that there is a return program run directly by the Tunisian government, about whose operation little is known; and that there are reports of migrants being held for months in poor conditions at a large "return hub" near Sfax. It is noted that a source speaking to AFP described the program as "clearly expulsions," and that the lack of official information is concerning. It was noted that some sources drew attention to migrants being sent to the wrong country and that this could be a deliberate push-back strategy; and that the UN voiced concerns in July about an "alleged system of mass detention, expulsion, and trafficking" along the Tunisia-Libya border. It was conveyed that the Tunisian authorities suspended UNHCR from operating in 2024, hindering thousands of refugees from accessing assistance, and that rights groups work under increasingly difficult conditions under Saied's leadership.

Source: InfoMigrants – 23.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73775/migrants-and-ngos-allege-inhumane-treatment-in-tunisia

═══════════════════════════════════

İGAM continues to inform the public by following current developments in the field of asylum and migration.

 

تقرير مركز إيغام (İGAM)
مركز أبحاث اللجوء والهجرة
رقم: 259 | 23.09.2026

يغطي هذا التقرير أبرز التطورات الراهنة اعتباراً من 22-23 سبتمبر/أيلول 2026. وترد أدناه الأخبار ملخّصةً في فئات موضوعية: افتتاح الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة وكلمات القادة، ودبلوماسية سوريا في الأمم المتحدة واتصالاتها الثنائية، والانتهاكات الإسرائيلية بحق سوريا وردود الفعل الإقليمية، وأوضاع المهاجرين في تونس.

 

الدورة الـ81 للجمعية العامة للأمم المتحدة: الافتتاح وكلمات القادة

 

الجمعية العامة للأمم المتحدة تنعقد للمرة الحادية والثمانين: كلمة وداعية من غوتيريش

بدأت الدورة الحادية والثمانون للجمعية العامة للأمم المتحدة في نيويورك بمشاركة قادة العالم. وألقى الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش، الذي تنتهي ولايته هذا العام، كلمته الأخيرة أمام الجمعية العامة، مشيراً إلى أنّ ما شهدته غزة خلال ولايته الممتدة عشر سنوات كان "مجزرةً ودماراً لا يشبهان أي شيء آخر"، وأنّه يجب عدم السماح بزوال حل الدولتين في فلسطين. وقال غوتيريش "خطوط الصدع في عالمنا تتّسع، والشقوق تحوّلت إلى أخاديد"، مؤكداً أنّه خلال السنوات العشر الماضية استُهدف المدنيون، واستُخدم الجوع سلاحاً، وقُتل العاملون في المجال الإنساني، ونُبذ القانون الدولي جانباً. وإذ أشار إلى أنّ العنف والتوسّع الاستيطاني في الضفة الغربية المحتلة يثيران خطر التطهير العرقي، أوضح غوتيريش أنّه يجب إصلاح مجلس الأمن الدولي بما يعكس عالم اليوم، وأنّ افتقار إفريقيا إلى مقعد دائم في المجلس أمر "مجحف وغير قابل للدفاع عنه"؛ وتطرّق أيضاً إلى أزمة المناخ والذكاء الاصطناعي قائلاً "لا مكان للروبوتات القاتلة في مستقبلنا".

أمّا رئيس الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة ووزير خارجية بنغلاديش خليل الرحمن، فقد أشار إلى أنّ أعظم إنجاز للأمم المتحدة هو الحيلولة دون كارثة حرب عالمية ثالثة، مبيّناً أنّ الثقة "ستُكتسب بالقرارات المتّخذة والوعود المُنجَزة والنتائج المُحقَّقة". وإذ ذكّر بأنّ القضية الفلسطينية ظلّت دون حل منذ عقود وأنّ الحروب مستمرة في السودان وغزة وأوكرانيا وميانمار، شدّد الرحمن على ضرورة إصلاح مجلس الأمن الدولي وتمثيل إفريقيا.

المصدر: وكالة الأناضول – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/guterres-gorev-surem-boyunca-gazzede-hicbir-seye-benzemeyen-bir-katliam-ve-yikim-yasandi/4064546


الرئيس أردوغان يتحدّث في الجمعية العامة للأمم المتحدة: "لن نصمت أمام الظلم"

قال الرئيس رجب طيب أردوغان في كلمته أمام الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة: "نحن نتحمّل المشقّة إن لزم الأمر، وندفع الثمن إن لزم الأمر، لكننا لا نصمت أمام الظلم، ولا نرضى بالطغيان أبداً". وإذ أشار إلى أنّ الأشهر الاثني عشر الماضية، بأكثر من 60 نزاعاً، سُجّلت كواحدة من أكثر الفترات دمويةً في السنوات الثلاثين الأخيرة، أفاد أردوغان بأنّ 250 ألف إنسان فقدوا حياتهم من غزة إلى أوكرانيا ومن ميانمار إلى إيران؛ وأنّ 74 ألف شخص، معظمهم من الأطفال والنساء، قُتلوا في غزة وحدها خلال السنوات الثلاث الماضية جرّاء الهجمات الإسرائيلية. وإذ أكّد أنّ غزة باتت "أكبر مقبرة أطفال في العالم" و"المنطقة الأعلى نسبةً في بتر أطراف الأطفال"، أشار أردوغان إلى أنّه حتى بعد وقف إطلاق النار قُتل أكثر من 1500 شخص من أهالي غزة، وأنّ هناك سعياً لتصفية وكالة الأونروا. وإذ جدّد التأكيد على ضرورة إصلاح مجلس الأمن وفق مبدأ "العالم أكبر من خمسة"، أعرب أردوغان عن ثقته برؤية الأيام التي تُقام فيها دولة فلسطينية مستقلة عاصمتها القدس الشرقية ضمن حدود عام 1967.

وخصّص أردوغان في كلمته موضعاً خاصاً لسوريا، قائلاً: "نرى أنّ سوريا دخلت طريقاً جديداً بثورة الثامن من ديسمبر بعد 14 عاماً من الظلم، وأنّ سوريا بقيادة الرئيس الشرع تتقدّم نحو هدفها في أن تصبح بلداً آمناً ومستقراً رغم كل أنواع الاستفزازات الداخلية والخارجية. وسنواصل الوقوف إلى جانب الشعب السوري الشقيق في هذه المسيرة". كما تطرّق أردوغان إلى حلف الدفاع المؤسَّس مع باكستان والسعودية عبر مفهوم الملكية الإقليمية، والتعاون مع العراق في مشروع طريق التنمية، ورغبته في أن تنتهي الحرب الروسية-الأوكرانية مع ضمان وحدة أراضي أوكرانيا، ودعوته إلى الاعتراف بجمهورية شمال قبرص التركية. وإذ وصف الإسلاموفوبيا وحظر الحجاب ومعاداة الأجانب والتضليل بأنها "تيارات سامّة"، طلب أردوغان الدعم لقمة COP31 التي ستستضيفها تركيا في أنطاليا في نوفمبر، ولترشيح الدكتور محمد مهدي إيكر لمنصب المدير العام لمنظمة الفاو.

المصدر: وكالة الأناضول – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-gerekirse-bedel-oderiz-ama-haksizlik-karsisinda-susmayiz-zulme-asla-riza-gostermeyiz/4064506

 

دبلوماسية سوريا في الأمم المتحدة واتصالاتها الثنائية

 

الرئيس الشرع يلتقي ماكرون والمبعوث الأمريكي باراك على هامش الأمم المتحدة

أجرى الرئيس السوري أحمد الشرع سلسلة اتصالات رفيعة المستوى على هامش الجمعية العامة للأمم المتحدة. وفي لقائه مع الرئيس الفرنسي إيمانويل ماكرون، جرى تناول تطوير العلاقات بين البلدين والتطورات الإقليمية والدولية والقضايا ذات الاهتمام المشترك. وكان ماكرون قد جدّد في كلمته أمام الجمعية العامة التزام فرنسا بميثاق الأمم المتحدة والنظام متعدد الأطراف، مدافعاً عن ضرورة إصلاح مجلس الأمن وإتاحة المجال لأعضاء جدد من إفريقيا؛ وأشار إلى أنّ إعادة فتح مضيق هرمز تشكّل أولوية، وأنّ الوضع الإنساني في غزة وعنف المستوطنين في الضفة الغربية أمران مخزيان.

كما التقى الشرع بالمبعوث الأمريكي الخاص إلى سوريا والعراق توماس باراك، بمشاركة وزير الخارجية والمغتربين أسعد حسن الشيباني. ويشارك الرئيس الشرع في أعمال الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة على رأس وفد يضمّ وزير الخارجية الشيباني ووزير الطوارئ وإدارة الكوارث رائد الصالح ومسؤولين.

المصدر: سانا – 23.09.2026
https://sana.sy/tr/politics/2324490/
https://sana.sy/tr/presidency/2324493/


الوزير فيدان يستضيف الاجتماع الثلاثي لوزراء خارجية تركيا وسوريا والسعودية

استضاف وزير الخارجية هاكان فيدان الاجتماع الثلاثي لوزراء خارجية تركيا وسوريا والسعودية في البيت التركي بنيويورك على هامش الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة. كما شارك فيدان في الاجتماع المعقود ضمن الجمعية العامة تحت عنوان "الطريق إلى الأمام: بعد عام على إعلان نيويورك وخطة السلام الشاملة المكوّنة من 20 بنداً".

المصدر: وكالة الأناضول – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/bakan-fidan-turkiye-suriye-suudi-arabistan-disisleri-bakanlari-toplantisina-ev-sahipligi-yapti/4065768

 

الانتهاكات الإسرائيلية بحق سوريا وردود الفعل الإقليمية

 

14 إسرائيلياً من مغتصبي الأراضي الفلسطينية يتسللون إلى سوريا حيث سعوا لإقامة مستوطنة غير شرعية

أُفيد بأنّ 14 إسرائيلياً ينتمون إلى مجموعة "روّاد باشان"، التي تطالب باغتصاب الأراضي وإقامة مستوطنات غير شرعية في جنوب سوريا، قد تسلّلوا إلى سوريا. ووفقاً لصحيفة "تايمز أوف إسرائيل"، فإنّ المجموعة التي جاءت إلى مرتفعات الجولان، وهي أرض سورية تحت الاحتلال الإسرائيلي، عبرت الحدود ودخلت جنوب سوريا. وأفاد بيان صادر عن الجيش الإسرائيلي بأنّ المجموعة المتسلّلة اعتُقلت وسُلّمت إلى الشرطة الإسرائيلية، وأنّ الجيش أدان الحادثة التي "تشكّل عائقاً أمام أنشطته في سوريا وتعرّض أمن قواته للخطر". وأُشير إلى أنّ المجموعة، التي تسمّي نفسها "روّاد باشان" مستوحاةً من الاسم التوراتي لمرتفعات الجولان وجنوب سوريا، تدخل سوريا بشكل متكرّر داعيةً إلى إقامة مستوطنات يهودية؛ وأنّه لم تُتّخذ حتى الآن أي عقوبات جزائية بحق المجموعة التي تحظى بدعم علني من بعض أعضاء الحكومة الإسرائيلية اليمينية المتطرّفة.

المصدر: وكالة الأناضول – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-topraklarini-gasbeden-14-israilli-yasa-disi-yerlesim-kurmak-istedikleri-suriye-ye-sizdi/4065252


أمير قطر: العدوان الإسرائيلي توسّع ويهدّد أمن المنطقة بما فيها سوريا

قال أمير قطر الشيخ تميم بن حمد آل ثاني في كلمته أمام الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة إنّ العدوان الإسرائيلي توسّع بعد غزة ليطال الدول المجاورة، ويهدّد أمن المنطقة بما فيها سوريا. وإذ أشار إلى أنّ الشرق الأوسط يمرّ بواحدة من أخطر مراحله، أكّد الشيخ تميم أنّ السبيل الأصوب لحل الخلافات هو الحوار والتفاوض. وقال الشيخ تميم "ما يجري في غزة هو إبادة جماعية وسيبقى وصمة عار على جبين الإنسانية جمعاء"، لافتاً إلى أنّ المسؤولين الإسرائيليين باتوا يجاهرون بأنّ التهجير القسري لأهل غزة هو "الحل الأنسب". وإذ بيّن أنّ إسرائيل تعلن عدم التزامها بالاتفاق في لبنان و"تصرّ على التصرّف وفق منطق الوصاية"، دعا الأمير إسرائيل إلى الوفاء بالتزاماتها وإنهاء هجماتها وحصارها بالانسحاب من غزة؛ وجدّد دعمه لسيادة لبنان، ولتوافق سياسي شامل في اليمن، ولجهود التسوية في ليبيا.

المصدر: وكالة الأناضول – 23.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/katar-emiri-israil-saldirganligi-genisledi-ve-suriye-dahil-bolge-guvenligini-tehdit-ediyor/4065251

 

الهجرة والوضع الإنساني في المتوسّط

 

مهاجرون ومنظمات غير حكومية يتحدّثون عن معاملة "لا إنسانية" في تونس مع تزايد العودة "الطوعية"

تشير المنظمات الإنسانية والحقوقية إلى أنّ المهاجرين واللاجئين العالقين في تونس يُدفعون فعلياً إلى مغادرة البلاد رغماً عن إرادتهم، وأنّه رغم أنّ ذلك يبدو على الورق "عودة طوعية"، إلا أنّه بات موضع تساؤل متزايد. ووفقاً للمنظمة الدولية للهجرة، عاد أكثر من 4000 مهاجر إلى بلدانهم بمساعدة المنظمة من مطلع عام 2026 حتى أغسطس؛ فيما سجّل عدد لا يُحصى من المهاجرين في برنامج العودة الطوعية التابع للمنظمة للعودة مجاناً، إلا أنّه يُؤكَّد أنّ الأجواء العامة تميل نحو دفعهم خارج تونس. وتفيد مجموعات دعم المهاجرين بأنّ الأجانب يُجبَرون ضمناً على مغادرة البلاد، مع استخدام العودة الطوعية أداةَ ضغط، في ظل تلاقي الضغط السياسي للحكومة والمواقف العنصرية في المجتمع. وأُشير إلى أنّه في أعقاب تصريح الرئيس قيس سعيّد عام 2023 بأنّ "جحافل المهاجرين غير النظاميين" تشكّل تهديداً ديموغرافياً للبلاد، يواجه الأفارقة من جنوب الصحراء على وجه الخصوص التمييز والعنف.

كما يُنقَل أنّ هناك برنامج عودة تديره الحكومة التونسية مباشرةً، ولا يُعرف سوى القليل عن آلية عمله؛ وأنّ هناك تقارير عن احتجاز مهاجرين لأشهر في ظروف سيئة في "مركز عودة" كبير قرب صفاقس. وأُشير إلى أنّ مصدراً تحدّث لوكالة فرانس برس وصف البرنامج بأنّه "عمليات طرد صريحة"، وأنّ نقص المعلومات الرسمية مثير للقلق. وأُشير إلى أنّ بعض المصادر لفتت إلى إرسال مهاجرين إلى البلد الخطأ وأنّ ذلك قد يكون استراتيجية دفع متعمَّدة؛ وأنّ الأمم المتحدة أعربت في يوليو عن قلقها إزاء "نظام مزعوم للاحتجاز الجماعي والطرد والاتجار" على الحدود التونسية-الليبية. وذُكر أنّ السلطات التونسية علّقت عمل المفوضية السامية للأمم المتحدة لشؤون اللاجئين عام 2024، ما حال دون وصول آلاف اللاجئين إلى المساعدة، وأنّ المنظمات الحقوقية تعمل في ظل ظروف متزايدة الصعوبة في ظل حكم سعيّد.

المصدر: إنفومايغرنتس – 23.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73775/migrants-and-ngos-allege-inhumane-treatment-in-tunisia

 

يواصل مركز إيغام إعلام الرأي العام من خلال متابعة التطورات الراهنة في مجال اللجوء والهجرة.

 
 
 
 
Whatsapp